Teatr

 

Idea Festiwalu Teatrów Niewielkich

Teatr jednoosobowy nie jest odkryciem ostatnich lat. Istniał on tak dawno, jak dawne są dzieje teatru, a nawet chyba wcześniej, jest to forma najstarsza spośród uprawianych na świecie. Można sobie wyobrazić, że taki praaktor-opowiadacz był w pierwotnych dziejach ludzkości żywym interpretatorem legend, mitów, a nawet przekazów historycznych. W początkach teatru greckiego, kiedy na scenę wprowadzo­ny został pierwszy aktor, na nim spoczywał ciężar przekazywania dramatu. Wcielał się on w różne postacie, występując na tle chóru stawiał pierwsze kroki w indywidualizacji postaci dramatycznych. Jednoosobowy przekaz teatralny odbywał się w każdym niemal okresie rozwoju kultury wobec różnych środowisk społecznych: od książąt do prostych ludzi. W zamyśle pomysłodawców Festiwal ten stwarza wszystkim zain­teresowanym możliwość budowania teatru na własną rękę, teatru bez inscenizatorów, reżyserów, scenografów, administratorów, dra­maturgów. Tak może się dokonywać naturalny powrót do natury teatru, do jego istoty, do aktora i słowa, do wzorów pierwotnych, prawd podstawowych i prostych, do układu człowiek – człowiek. Zachęcamy do zainteresowania się Festiwalem recytatorów, dla których może być to nowy etap artystyczno-edukacyjny w uprawia­niu dalszego teatru. Teatr, o którym mówimy, nie wymaga wielu za­biegów organizacyjno-techniczno-ekonomicznych. Zostaje przede wszystkim praca nad właściwym wyrazem własnej artystycznej pro­pozycji. W teatrze jednego aktora powstaje „wypowiedź” związana z miejscem występu, nie ze sceną, ale z osobą wykonawcy i ze sprawą, którą on przynosi. Nie jest ważne, gdzie występ ma miejsce, istotne jest, kto się wypowiada i co ma do powiedzenia. Powstaje teatr ubogi w formie, skromny zewnętrznie.

                                                                                                                                 Henryk Kowalczyk 



Geneza i znaczenie teatru szkolnego 

Wielu współczesnych filozofów, psychologów i pedagogów widzi konieczność przeobrażenia systemów pedagogicznych w ten sposób, aby na czoło wysunięto w nich kształcenie twórczej postawy wobec świata i jego coraz bardziej złożonych problemów. Tak bardzo ceniona do tej pory wiedza encyklopedyczna staje się coraz mniej przydatna i stopniowo zastępowana jest szeroko pojętym wykształceniem ogólnym, w którym duże znaczenie nadaje się umiejętności otwartego, koncepcyjnego myślenia. Umiejętność twórczego myślenia najprościej jest kształcić poprzez praktyczną działalność artystyczną. Taka forma kształcenia cieszy się zawsze zainteresowaniem we wszystkich grupach wiekowych dzieci i młodzieży. Jest wiele metod rozwijania twórczej inwencji artystycznej, ale kształcenie dramatyczno-teatralne jest zapewne najbardziej skuteczne ze względu na to, że formy ekspresji artystycznej mają charakter zbiorowy, a tworzywem artystycznym jest sam człowiek. Rozwój nowych poglądów na miejsce teatru w procesie wychowawczym stały się możliwe dzięki nurtowi tzw. Nowego Wychowania, którego początki wiążą się z nazwiskami J. J. Rousseau i J. H. Pestalozziego. Zwrócono się „do indywidualnych potrzeb dziecka”, a co za tym idzie, skierowano uwagę na różnorodne formy ekspresji, w których mogłaby się wyrażać naturalna aktywność dziecka. Za formy uprzywilejowane uznano różne zajęcia artystyczne: taniec, rysunek, śpiew, dramatyzację teatralną. W tym nurcie pojawia się refleksja pedagogiczna nad teatrem szkolnym, o którym Lech Komornicki w swojej książce pt. „Teatr szkolny” odrzucił zdecydowanie naśladownictwo teatru profesjonalnego i jego repertuaru. Teatr szkolny powinien posługiwać się własnymi środkami wyrazu i być w całości samodzielnym dziełem młodzieży. Nie powinien realizować tzw. wielkiego repertuaru, który przekracza siły wykonawców, przez co nie nadaje się do popularyzacji arcydzieł literatury. Właściwym repertuarem teatru szkolnego są drobne utwory liryczne, ballady, bajki, piosenki ludowe itp. Trudno nie zauważyć, że występuje tu zasadniczy przełom w traktowaniu teatru szkolnego. Punktem wyjścia nie jest już przedstawienie, które należy przygotować, ale pobudzanie psychicznego rozwoju dzieci i młodzieży. Dzieci i młodzież nie są w tym ujęciu „na usługach” sceny szkolnej, przeciwnie – zajęcia teatralne, nazywane tu grami dramatycznymi, służą rozwojowi osobowości stając się metodą wychowawczą. K. Braun w swoim znakomitym artykule Twórczość i naśladownictwo, relacjonując Harcerski Festiwal Kultury Młodzieży Szkolnej zorganizowany w Kielcach 1974 roku, jasno formułuje ów problem: „Wbrew pozorom – pisze – realizacja przez jakiś zespół amatorski sztuki Gorkiego, Szaniawskiego czy Kruczkowskiego nie jest, jak mówią zdezorientowani, „ambitna”. Jest niewychowawcza… A co byłoby naprawdę ambitne? Mówienie od siebie. Swoimi własnymi słowami, gestami, ruchem. A także przy pomocy słów, zdań, wierszy, zdarzeń, czerpanych z różnych utworów wybitnych pisarzy, niekoniecznie dramatów. Bo cele tworzenia amatora zawarte są w samym procesie pracy (…) Droga, ona go pasjonuje i pochłania (…) dostarcza przeżyć, doświadczeń, poszerza możliwości. Wtedy to jest twórczość” 

                                                                                                                                                Henryk Kowalczyk

 

 

Szanowni Państwo,

Zapraszamy do udziału w ogólnopolskim programie Dotknij teatru, przygotowywanym z okazji przypadającego 27 marca Międzynarodowego Dnia Teatru.

Dotknij teatru to program edukacyjny, który poprzez różnorodne działania: spektakle, warsztaty, czytania dramatów, próby otwarte, projekcje, wykłady skumulowane w tygodniu następującym po Międzynarodowym Dniu Teatru, pozwalają widzom poznać teatr „od kuchni” i tym samym zachęcają do aktywnego udziału w życiu teatralnym.

Po raz pierwszy Dotknij teatru zorganizowała w 2010 roku łódzka Grupa Inicjatywna. Niemal równocześnie w Warszawie w 2011 roku rozwinął się projekt Instytutu Teatralnego "Chodź do teatru!", realizujący podobne cele. W związku z tym postanowiliśmy połączyć siły oraz zaprosić do programu kolejne regiony. W 2012 roku wspólnie świętowaliśmy Dzień Teatru w Łodzi, w Wielkopolsce, na Śląsku i na Mazowszu. W 2014 roku zorganizowaliśmy już ponad 700 wydarzeń w 49 miastach w całej Polsce.

Sposób organizacji akcji w regionach jest różnorodny - wynika z jego specyfiki, dostosowany jest również do możliwości finansowych. W Łodzi utworzono fundusz, z którego pokrywane są koszty organizacji, reklamy i promocji, w pozostałych regionach teatry same pokrywają koszty organizacji, a koszty promocji - władze lokalne.

Tegoroczną edycję, przypadającą w rocznicę 250-lecia teatru publicznego w Polsce, zaplanowaliśmy na 27 marca – 3 kwietnia 2015roku. Dla teatru udział w akcji oznacza zorganizowanie specjalnego wydarzenia na przykład warsztatu, spotkania, wycieczki po teatrze lub przekazanie nieodpłatnych zaproszeń na spektakle, czy wydarzenia repertuarowe. Wydarzenia i teatry je organizujące będziemy promować jako część obchodów 250-lecia teatru publicznego, wydając ujednolicone graficznie ulotki i plakat, a także poprzez Internet i media społecznościowe oraz działania media relations (media ogólnopolskie i lokalne, ogólnoinformacyjne, kulturalne, serwisy internetowe).

Liczymy, że przyłączą się Państwo do wspólnego świętowania Międzynarodowego Dnia Teatru w ramach akcji Dotknij teatru, a duża liczba współorganizatorów programu, na który złożą się wydarzenia na dobrym artystycznym poziomie, przyczynią się do wzrostu zainteresowania widzów i mediów.

Aby przyłączyć się do akcji, bardzo prosimy o kontakt z właściwym koordynatorem regionalnym:

 

WOJEWÓDZTWO LUBELSKIE:
Marcin Woszczewski
Teatr OKO; Gminny Ośrodek Kultury w Rudzie-Hucie
tel.: 82 568 60 55, kom.: 790 797 161
oko@teatroko.art.pl

 
ŁÓDŹ:
Anna Ciszowska
Teatr Nowy im. Kazimierza Dejmka w Łodzi
tel.: 42/ 632 78 55
cet@nowy.pl

TRÓJMIASTO:
Ania Włodarska
Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku
kom.: 504 833 704
a.wlodarska@wp.pl

WOJEWÓDZTWO DOLNOŚLĄSKIE:
Nina Karniej
Teatr Polski we Wrocławiu
tel.: 71/ 316 08 17
kom.: 511 236 138
nina.karniej@teatrpolski.wroc.pl

WOJEWÓDZTWO MAŁOPOLSKIE:
Elżbieta Bińczycka
Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej, Kraków
tel.: 12/ 421 32 73
kom.: 608 461 613
literacki@stary-teatr.pl

WOJEWÓDZTWO MAZOWIECKIE I RESZTA POLSKI:
Agnieszka Michalak
Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa
tel.: 22/ 745 10 32
kom.: 604 567 410
amichalak@instytut-teatralny.pl

WOJEWÓDZTWO PODLASKIE:
Emilia Siemakowicz
Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku
tel. 85/ 74 99 163
esiemakowicz@dramatyczny.pl

WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE:
Artur Szczęsny
Teatr Polski, Bielsko Biała
tel.: 33/ 822 84 51 kom.: 501 521 099
artur.szczesny@teatr.bielsko.pl

WOJEWÓDZTWO WARMIŃSKO-MAZURSKIE:
Hanna Motyka
Teatr im. Aleksandra Sewruka w Elblągu
tel.: 55/ 641 97 00 wew. 284 kom.: 501455768
hanna.motyka@teatr.elblag.pl

WOJEWÓDZTWO WIELKOPOLSKIE:
Agata Drwięga
Teatr Nowy im. Tadeusza Łomnickiego w Poznaniu
tel. 61 847 86 32
edukacja@teatrnowy.pl